Eickhout gaat strijd aan tegen dumpen afval en afgedankte visnetten door schepen

BRUSSEL, 4 juni - GroenLinks-Europarlementariër Bas Eickhout wil ervoor zorgen dat een van de belangrijkste bronnen achter plastic en ander afval in de Europese zeeën aangepakt wordt: scheepvaart. Aanstaande dinsdag komt het rapport van Eickhout uit waarin hij zijn wetgevende voorstellen presenteert. Eickhout is hoofdonderhandelaar namens de milieucommissie van het Europees Parlement op de herziening van de Richtlijn omtrent Havenontvangstvoorzieningen voor Scheepsafval (PRF-directive).

Wat is het probleem?

Naar schatting is een derde (32%) van al het afval dat in de Europese zeeën dobbert rechtstreeks afkomstig van schepen. In sommige EU-wateren is de scheepvaart zelfs verantwoordelijk voor de helft (50%) van al het maritieme afval. Al dit afval komt van verschillende categorieën schepen. Meer dan de helft komt van vrachtvervoer en visserij. Pleziervaart, passagiersvervoer en cruiseschepen zorgen voor de rest.

Bij visserij is het probleem nog gecompliceerder. Daar gaat het namelijk vaak om afgedankt of verloren visnetten. Een derde van alle visnetten (33%) wordt niet terug aan land gebracht. Deze netten drijven in zee en blijven vis en andere zeedieren vangen. Naast aanzienlijke schade aan het milieu zorgen de netten vaak voor directe economische schade als ze in scheepsschroeven vast komen te zitten.

Al dit afval (inclusief de visnetten) bestaat voor het merendeel uit plastic (90%). Het plastic breekt na lange tijd af tot kleine deeltjes. Dit microplastic komt in de voedselketen terecht. En dus ook in de vissen die we eten. 

Hoe kunnen de percentages van scheepsafval in zee zo hoog zijn? 

De belangrijkste reden is dat als schepen hun afval gewoon in de haven afgeven, ze daar voor moeten betalen. Helaas kiezen schippers er daarom nogal eens voor om het afval dat tijdens reizen gegenereerd wordt in zee te dumpen. Waarom betalen als je er makkelijk gratis, zonder tijdverlies, en ook nog eens ongezien vanaf kunt komen. De zee is groot en niet bepaald dichtbevolkt. Bij oude visnetten speelt dat waarschijnlijk eveneens een aanzienlijke rol. Netten kunnen natuurlijk ook per ongeluk tijdens het vissen losraken, met goed materiaal kan dat voorkomen worden. Daarnaast is ook nalatigheid en onwetendheid een probleem.

Hoe kan voorkomen worden dat het afval in zee verdwijnt?

Wil je de hoeveelheid afval in zee afkomstig van schepen terugdringen, dan zal je moeten beginnen met het wegnemen van de economische prikkeling om afval te dumpen. Dat kan door alle schepen een vast bedrag te laten betalen (waarvan de hoogte afhangt van het type schip) zodra ze in een Europese haven komen. Dat bedrag moet betaald worden, ongeacht of het schip afval afgeeft. Daartegenover staat dat het schip al het afval mag afgeven, ongeacht de hoeveelheid. Dit is een zogeheten "100% Indirect Fee System". Havens stellen zelf de "Fee" vast, op basis van de totale jaarlijkse verwerkingskosten.

Een eenvoudige, maar enorm effectieve maatregel. Vandaar dat Eickhout ook erg tevreden is dat de invoering van zo een systeem het hart vormt van het nieuwe wetsvoorstel waar de Europese Commissie mee is gekomen. Het wetsvoorstel was onderdeel van de onlangs gepresenteerde Europese plastic-strategie.

Wat wil Eickhout doen?

De havens, de industrie en veel nationale regeringen staan niet bepaald te springen, al zeggen ze dat niet al te openlijk. Waarschijnlijk wordt het een flinke klus om de kern van het Commissievoorstel in stand te houden. Als het aan Eickhout ligt, gaan de maatregelen echter nog een fikse stap verder. In zijn rapport scherpt hij het oorspronkelijke wetsvoorstel van de Europese Commissie dan ook aan:

  • Naast het wegnemen van economische prikkelingen, wil Eickhout dat het bij Europese wet verboden wordt om opzettelijk afval in zee te dumpen. Door dat bij EU-wet te bepalen, zorg je ervoor dat lidstaten bijbehorende boetes en andere sancties gaan invoeren.
  • Eickhout pakt ook het probleem omtrent verdwijnende visnetten aan, onder andere door lidstaten te verplichten een statiegeldsysteem voor visnetten in te voeren. Ook moeten verloren visnetten geregistreerd worden.
  • Naast schepen, wil Eickhout de wetgeving ook toepassen op offshore-boorplatforms. De EU heeft meer dan tweehonderd boorplatforms op zee met elk honderd tot tweehonderd werknemers.
  • Eickhout werkt het idee van 'groene schepen' veder uit. Dit zijn schepen met maatregelen om afval tot het minimum te beperken. Zulke schepen kunnen korting krijgen op het vaste bedrag dat ze moeten betalen als ze in een haven komen.
Neem contact op met onze persvoorlichter: 
Neem voor meer info contact op met de persvoorlichter van GroenLinks Europa: Dirk van den Bosch
Telefoon:
+31 627 015 080 (NL) of +32 228 38365 (B)
E-mail: dirk.vandenbosch@europarl.europa.eu Extra persinformatie staat op de website van het Mediacentrum van GroenLinks Europa.
TwitterFacebook
http://groen.li/pb1492

Persberichten

Op deze website staan alleen de persberichten van GroenLinks Europa.

Ga naar de volledige website van GroenLinks Europa.