Briefing: Voorstel Sargentini maakt einde aan geheime bedrijfsstructuren

Aanstaande donderdag 20 februari stemmen de commissies Burgerlijke Vrijheden en Economische Zaken over de vierde Europese anti-witwasrichtlijn. GroenLinks-Europarlementariër Judith Sargentini is, samen met haar Letse collega Krišjānis Kariņš, verantwoordelijk voor deze herziening.

Het grote strijdpunt in de onderhandelingen tussen de verschillende politieke groepen in het Europees Parlement was het opzetten van een publiek register van uiteindelijke begunstigden. Sargentini is groot voorstander van dit register en na lange onderhandelingen hebben politieke groepen van links tot rechts in het Europarlement hun steun uitgesproken voor de plannen van Sargentini. De verwachting is dat er aanstaande donderdag een grote meerderheid in zal stemmen met het register van uiteindelijke begunstigden.

Register van uiteindelijke begunstigden

Zwart geld dat verdiend wordt met corruptie, fraude, drugshandel en andere criminele activiteiten wordt vaak witgewassen door gebruik te maken van ingewikkelde bedrijfsstructuren en brievenbusfirma's. Grote bedrijven die belasting ontduiken maken gebruik van dezelfde ondoorzichtige structuren om de fiscus om de tuin te leiden.

Meer transparantie in bedrijfsstructuren zal er dus toe leiden dat belastingontduikers en andere criminelen zich niet langer kunnen verschuilen achter schimmige bedrijfsstructuren. Om deze transparantie te bereiken is een publiek register van uiteindelijke begunstigden onmisbaar. In zo'n register moeten de gegevens komen te staan van de uiteindelijke begunstigde: de natuurlijke persoon die uiteindelijk de touwtjes in handen heeft of profiteert van de inkomsten. Bedrijfsstructuren worden dus blootgelegd: welke eigenaar verschuilt zich achter een bedrijf, of hoe is de piramide van bedrijven opgebouwd.

Publiek toegankelijk

Sargentini wil dat de informatie in dit register publiek toegankelijk is. Een publiek register zal namelijk een groot zelfreinigend vermogen hebben. Meer ogen zorgt voor meer druk op bedrijven om hun zaakjes netjes op orde te hebben. Daarnaast is de rol van NGO's en onderzoeksjournalisten van groot belang. Het onderzoek dat zij kunnen doen aan de hand van de gegevens in het register, zal criminele activiteiten aan het licht brengen die anders onopgemerkt zullen blijven. Daarnaast is een open register ook nuttig voor landen buiten de EU. De informatie in onze registers kan van waarde zijn voor buitenlandse autoriteiten die witwaszaken onderzoeken. Maar ook bedrijven kunnen baat hebben bij dit register. Zij kunnen namelijk zien wie er uiteindelijk achter een bepaald bedrijf zit, voordat ze ermee in zee gaan.

GroenLinks heeft gegevensbescherming en privacy hoog in het vaandel staan. Sargentini heeft in de onderhandelingen in het Parlement duidelijk gemaakt dat er niet meer gegevens in het register moeten staan dan dat er strikt noodzakelijk zijn om de uiteindelijke begunstigde te identificeren.

Politiek prominente personen

Een ander punt waarop het nieuwe voorstel afwijkt van de voorgaande anti-witwasrichtlijn is dat nu ook nationale politiek prominente personen (PPP) moeten worden geïdentificeerd. Deze PPP's zijn bijvoorbeeld nationale parlementsleden, hoge diplomaten en leden van hooggerechtshoven. De transacties van deze mensen moeten door financiële instellingen extra in de gaten gehouden worden, omdat zij zich dicht bij de macht bevinden en daarom de mogelijkheid van corruptie op de loer ligt.

Het Nederlandse standpunt

Deze week sprak Judith Sargentini met voormalig president van Zuid-Afrika Thabo Mbeki over illegale geldstromen uit Afrika. Mbeki leidt momenteel een high level panel van de Verenigde Naties over dat onderwerp. Mbeki's panel stelt dat de hoeveelheid geld dat Afrikaanse overheden mislopen via illegale geldstromen, bijvoorbeeld door belastingontduiking door grote multinationals, ongeveer twee keer zoveel is als dat er per jaar aan officiële ontwikkelingsgelden binnenkomt in Afrika. Mbeki en zijn panel hebben zich dan ook zeer lovend uitgesproken over de plannen van Sargentini voor een register van uiteindelijke begunstigden.

De Nederlandse regering daarentegen, draagt op Europees niveau het standpunt uit dat registers niet openbaar zouden moeten zijn en pleit voor een aandeelhoudersregister in plaats van voor een register van uiteindelijke begunstigden. Met dit standpunt ondergraaft Nederland de effectiviteit van een register volkomen. Sargentini roept minister Jeroen Dijsselbloem dan ook op om zich net als Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk positief uit te spreken over een publiek register van uiteindelijke begunstigden.

Neem voor meer informatie of interviewverzoeken contact op met Lowie Kok, persvoorlichter GroenLinks Europa
Telefoon: +31 634 930 173
E-mail: lowie.kok@ep.europa.eu

Kijk voor extra informatie ook op het Mediacentrum van GroenLinks Europa.

Deel dit bericht

TwitterFacebook